Những doanh nghiệp bút viết, văn phòng phẩm Việt kinh doanh ra sao?
10:21 19/12/2025
Ngành văn phòng phẩm Việt Nam: Thiên Long, Hồng Hà, Bến Nghé trước làn sóng đổi chủ
Thị trường văn phòng phẩm Việt Nam: Quy mô tăng, cạnh tranh gay gắt
Văn phòng phẩm là nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu, gắn liền với học sinh, sinh viên và khối văn phòng. Thị trường Việt Nam hình thành từ rất sớm với các sản phẩm quen thuộc như bút, giấy, kẹp, túi hồ sơ, băng dính, ghim bấm…
Theo Vietdata, quy mô thị trường văn phòng phẩm Việt Nam năm 2022 đạt khoảng 195,35 triệu USD. Trong giai đoạn 2023–2029, thị trường được dự báo tăng trưởng với CAGR khoảng 8,37%, đạt quy mô 316,41 triệu USD vào năm 2029.
Hiện nay, Việt Nam có hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất và phân phối văn phòng phẩm, từ quy mô nhỏ đến lớn. Những thương hiệu nổi bật gồm Thiên Long, Hồng Hà, Bến Nghé, Hải Tiến, Campus, Deli, Văn phòng phẩm Linh Anh… Trong đó, Thiên Long, Hồng Hà và Bến Nghé là ba doanh nghiệp từng công khai tương đối đầy đủ kết quả kinh doanh và có ảnh hưởng lớn đến thị trường.
Bút bi Thiên Long trên kệ hàng một siêu thị.
Thiên Long: Doanh nghiệp đầu ngành và thương vụ đổi chủ với đối tác Nhật
Tập đoàn Thiên Long (mã TLG) thành lập năm 1981 bởi ông Cô Gia Thọ, khởi đầu từ một xưởng sản xuất nhỏ, sau đó phát triển thành doanh nghiệp dẫn đầu ngành bút viết và văn phòng phẩm tại Việt Nam. Ngoài bút bi Thiên Long, tập đoàn còn sở hữu các thương hiệu như Flexoffice, Bizner và Colokit.
Nhờ tham gia xuất khẩu từ sớm, sản phẩm Thiên Long đã có mặt tại hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ. Doanh thu của doanh nghiệp vượt mốc 1.000 tỷ đồng từ năm 2011, lợi nhuận trên 100 tỷ đồng từ năm 2012. Trong nhiều năm, công ty duy trì mức cổ tức tiền mặt ổn định, phổ biến quanh 20% mệnh giá.
Tuy nhiên, 9 tháng đầu năm 2024, Thiên Long ghi nhận lợi nhuận sau thuế gần 376 tỷ đồng, giảm 11% so với cùng kỳ, dù doanh thu tăng gần 11%, đạt khoảng 3.225 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí bán hàng, tiếp thị và xúc tiến thương mại tăng mạnh trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ trong và ngoài nước.
Đáng chú ý, Công ty Thiên Long An Thịnh đang đàm phán chuyển nhượng 46,82% vốn TLG cho Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản). Đồng thời, Kokuyo dự kiến chào mua công khai thêm 18,19% cổ phần, nâng tỷ lệ sở hữu lên 65,01%, qua đó đưa Thiên Long trở thành công ty con. Giá trị thương vụ ước tính khoảng 27,6 tỷ yen, tương đương 4.700 tỷ đồng.
Ban lãnh đạo Thiên Long kỳ vọng sự tham gia của Kokuyo – tập đoàn có lịch sử hơn 100 năm, sở hữu thương hiệu Campus – sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực nghiên cứu – phát triển (R&D), thiết kế sản phẩm và mở rộng không gian tăng trưởng quốc tế.
Một số sản phẩm nổi bật của Bút bi Bến Nghé.
Bến Nghé: Thương hiệu lâu đời hụt hơi sau giai đoạn thâu tóm
Bút bi Bến Nghé là thương hiệu quen thuộc tại thị trường phía Nam, thuộc Công ty Sản xuất – Thương mại Bến Nghé, tiền thân là cơ sở Bút bi Đông Á thành lập năm 1984. Trong giai đoạn hoàng kim, sản phẩm của Bến Nghé từng được xuất khẩu sang Mỹ, châu Âu và một số nước châu Á.
Bên cạnh bút bi truyền thống, doanh nghiệp từng mở rộng sang nhiều lĩnh vực ngoài ngành như chăn nuôi, chế biến thực phẩm và sản xuất mũ bảo hiểm. Tuy nhiên, chiến lược đa ngành không mang lại hiệu quả dài hạn.
Cuối năm 2018, Công ty cổ phần TIE mua 77,5% vốn điều lệ tại Bến Nghé với giá trị hơn 77 tỷ đồng. Thương vụ gặp nhiều vướng mắc do thất lạc chứng từ, số liệu tài chính chưa hoàn chỉnh, khiến kiểm toán đưa ra ý kiến bất nhất. Hệ quả là cổ phiếu TIE bị hủy niêm yết trên HoSE năm 2019.
Trước đó, TIE là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện tử, từng phân phối các thương hiệu lớn như Samsung, Philips, Casio và có giai đoạn lợi nhuận đạt đỉnh hơn 83 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ giữa thập niên 2010, doanh nghiệp này bắt đầu thua lỗ do biên lợi nhuận thấp, vòng quay vốn chậm và cạnh tranh gay gắt.
Sau khi thâu tóm Bến Nghé, TIE tiếp tục ghi nhận kết quả kinh doanh không khả quan. Doanh thu mảng văn phòng phẩm không đạt kỳ vọng, trong khi chi phí xây dựng thương hiệu và xử lý tồn kho lỗi thời tăng cao. Đến năm 2020, TIE chuyển nhượng toàn bộ khoản đầu tư tại Bến Nghé, ghi nhận lãi gần 25 tỷ đồng. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn tiếp tục lỗ những năm sau đó, với lỗ lũy kế đến cuối năm 2024 vượt 167 tỷ đồng.
Một số sản phẩm của Văn phòng phẩm Hồng Hà đang được trưng bày.
Hồng Hà: Tăng trưởng bền bỉ sau khi đổi chủ
Công ty Văn phòng phẩm Hồng Hà (HHA) được thành lập năm 1959, tiền thân là doanh nghiệp nhà nước thuộc Bộ Công nghiệp (cũ). Thương hiệu Hồng Hà gắn liền với nhiều thế hệ người Việt qua các sản phẩm như bút Trường Sơn, Hoàn Kiếm, Hồng Hà, bút máy Nét Hoa, vở viết, sổ tay và họa phẩm.
Hiện doanh nghiệp sở hữu nhà máy 60.000 m² tại Hà Nội và 20.000 m² tại Long An, cùng hệ thống phân phối gồm 120 đại lý và gần 20.000 điểm bán lẻ trên toàn quốc.
Từ khi công bố thông tin năm 2009, Hồng Hà duy trì doanh thu hàng trăm tỷ đồng và lợi nhuận hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Năm 2023, doanh thu lần đầu vượt 1.000 tỷ đồng. Năm 2024, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hơn 1.178 tỷ đồng, tăng 14%, lợi nhuận sau thuế đạt 85,8 tỷ đồng, mức cao nhất trong hơn 60 năm hoạt động.
Triển vọng ngành văn phòng phẩm Việt Nam
Theo Chứng khoán Phú Hưng (PHS), thị trường văn phòng phẩm Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng mạnh giữa các doanh nghiệp trong nước và thương hiệu ngoại như Kokuyo, Pentel (Nhật Bản) hay Deli (Trung Quốc).
Các yếu tố then chốt quyết định khả năng chiếm lĩnh thị trường gồm mẫu mã đa dạng, chất lượng ổn định và giá thành cạnh tranh. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn đối với doanh nghiệp Việt, buộc phải đổi mới sản phẩm, tăng đầu tư R&D và mở rộng hệ thống phân phối.
Thực tế cho thấy, dù là doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả như Thiên Long, Hồng Hà hay gặp khó khăn kéo dài như Bến Nghé, điểm chung là đều đã hoặc đang trải qua làn sóng đổi chủ. Đây được xem là xu hướng tất yếu nhằm tái cấu trúc, tìm kiếm nguồn lực mới và duy trì sức cạnh tranh trong một thị trường tưởng chừng ổn định nhưng ngày càng khốc liệt.